Προσβολή τιμής με ραδιοτηλεοπτικά μέσα – Έλλειψη νόμιμης βάσης – Τηλεοπτικές εκπομπές και ραδιοφωνικές εκπομπές τηλεοπτικών σταθμών – Σεβασμός Προσωπικότητας τιμής και υπόληψης – Ιδιωτικός οικογενειακός βίος – Όρια του καθήκοντος της δημοσιογραφικής ενημέρωσης.

 

Αριθμός 256/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων- αναιρεσιβλήτων: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΕ" και τον διακριτικό τίτλο ALTER CHANNEL, που εδρεύει στο Περιστέρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Γεώργιο Γεραρή και Δημήτριο Τσικρικά.

Του αναιρεσιβλήτου-αναιρεσείοντος: Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Χαϊλάζη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-12-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4461/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 1145/2004 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι μεν αναιρεσείοντες-αναιρεσίβλητοι με την από 3-1-2005 αίτησή τους και τους από 29-9-2006 πρόσθετους λόγους, ο δε αναιρεσίβλητος-αναιρεσείων με την 31-8-2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 18-10-2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την συνεκδίκαση και απόρριψη των κρινομένων από 31-8-2005 και από 3-1-2005 αιτήσεων αναιρέσεως, καθώς και των από 29-9-2006 προσθέτων λόγων αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεων, οι πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες αντίθετες αιτήσεις αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως πρέπει, αφού στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης, να συνεκδικασθούν σύμφωνα με το άρθρο 246 του ΚΠολΔ, που έχει εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ιδίου κώδικα, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται και μείωση των εξόδων.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 57 και 59 του ΑΚ προκύπτει ότι όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του, δικαιούται να αξιώσει α) την άρση της προσβολής β) την παράλειψη της στο μέλλον γ) αποζημίωση κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις (άρθρα 914 επόμ. του ΑΚ), και δ) χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, για την οποία απαιτείται επί πλέον σχετική υπαιτιότητα του προσβάλλοντος. Επίσης η προσωπικότητα με την πιο πάνω έννοια παρουσιάζεται με διάφορες εκφάνσεις, μεταξύ των οποίων θεωρούνται προστατεύσιμες η τιμή και η υπόληψη κάθε ανθρώπου, η οποία αφορά την αντίληψη και εκτίμηση που έχουν οι άλλοι γι'αυτόν, καθώς και η εικόνα του προσώπου, δηλαδή η εξωτερική μορφή του ανθρώπου. Επίσης κατά την παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν.1178/1981 περί "Αστικής ευθύνης του τύπου", ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκαν υπαίτια με δημοσίευμα το οποίο θίγει την τιμή και την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά το άρθρο 914 του Α.Κ. υπαιτιότητα ή η κατά το άρθρο 919 του Α.Κ. πρόθεση και η κατά το άρθρο 920 του ΑΚ, γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχει στο συντάκτη του δημοσιεύματος, ή αν αυτός είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή σύνταξης του εντύπου. Εξάλλου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 παρ.10 εδάφ. α' του Ν.2328/1995 "Για το νομικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης κλπ", στις περιπτώσεις του πιο πάνω άρθρου μόνου του Ν.1178/1981, υπάγονται και οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, συγκεκριμένα δε στα "δημοσιεύματα" κατά τον προαναφερόμενο Ν. 1178/1981 περιλαμβάνονται και οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Μάλιστα, για τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, ως "εκδότης" νοείται ο νόμιμος ή οι περισσότεροι νόμιμοι εκπρόσωποι της αδειούχου εταιρείας, ως διευθυντής" ο υπεύθυνος προγράμματος και προκειμένου για ειδησεογραφικές εκπομπές, ο διευθυντής του τμήματος ειδήσεων, και ως "συντάκτης" του δημοσιεύματος νοείται ο παραγωγός ή ο δημοσιογραφικός υπεύθυνος ή ο δημοσιογράφος-συντονιστής ή ο παρουσιαστής της εκπομπής, ανάλογα με το είδος και τη δομή της εκπομπής. Επίσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο εδάφιο Β' της παραγράφου 10 του άρθρου 4 του Ν.2328/1995, το ελάχιστο ποσό της χρηματικής ικανοποίησης, προκειμένου για τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας, καθορίζεται σε 100.000.000 δραχμές. Ακόμη, κατ' άρθρο 1 παρ.3 του Ν. 2328/1995, ως ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός εθνικής εμβέλειας, νοείται εκείνος που έχει λάβει άδεια της κατηγορίας αυτής, και μπορεί αυτοδυνάμως να καλύπτει με τηλεοπτικά σήματα ολόκληρη την επικράτεια, ενώ αν ο σταθμός δεν έχει τέτοια άδεια, θεωρείται ως εθνικής εμβέλειας, εφόσον απλώς καλύπτει με ίδια μέσα, δηλαδή χωρίς την παρεμβολή σταθμών που ανήκουν σε τρίτους, ολόκληρη την επικράτεια. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ.1 εδάφ. β' του Ν. 2328/1995, οι κάθε είδους εκπομπές οι οποίες μεταδίδονται από τους ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς, πρέπει να σέβονται την προσωπικότητά, την τιμή και την υπόληψη, τον ιδιωτικό και οικογενειακό βίο, την επαγγελματική, κοινωνική, επιστημονική, καλλιτεχνική, πολιτική, ή άλλη συναφή δραστηριότητα κάθε προσώπου, του οποίου η εικόνα εμφανίζεται στην οθόνη, ή του οποίου το όνομα ή άλλα στοιχεία που προσδιορίζον το πρόσωπό του, μεταδίδονται (ΑΠ 821/2001). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 14 παρ.1 του ισχύοντος Συντάγματος, καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Κράτους. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ.1 εδάφ. β' της Διεθνούς Σύμβασης της Ρώμης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθερίών, που κυρώθηκε με το Ν.53/1974, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, το δικαίωμα δε αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία της γνώμης και την ελευθερία της λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την επέμβαση των δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων. Εξάλλου, κατά το άρθρο 367 παρ.1, 2 του Π.Κ., δεν αποτελούν άδικη πράξη μεταξύ άλλων δυσμενείς κρίσεις καθώς και οι εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας, ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογητικό ενδιαφέρον. 'Όμως η προηγούμενη διάταξη δεν εφαρμόζεται α) όταν οι παραπάνω κρίσεις και εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 του Π>Κ. (συκοφαντικής δυσφήμησης), και β) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη προκύπτει σκοπός εξύβρισης. Από το συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων προκύπτει, ότι ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων της εξύβρισης και της απλής δυσφήμησης (άρθρα 361 και 362 του ΠΚ) αίρεται μεταξύ άλλων, και στην περίπτωση που οι σχετικές εκδηλώσεις γίνονται για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον. Τέτοιο ενδιαφέρον μπορεί να έχουν και να εκδηλώνουν στα πλαίσια της ελευθερίας του λόγου και οι τηλεοπτικοί σταθμοί, στους οποίους αναγνωρίζεται η επιτέλεση κοινωνικής αποστολής (άρθρο 15 παρ.2 του Συντάγματος), συνακόλουθα δε, και τα πρόσωπα που συνδέονται αμέσως με τη λειτουργία των μέσων αυτών ενημέρωσης για τη μετάδοση ειδήσεων και τη διατύπωση σχολίων σχετικών με τη συμπεριφορά προσώπων για τα οποία ενδιαφέρεται το κοινωνικό σύνολο. Έτσι, είναι επιτρεπτές τηλεοπτικές εκπομπές για την πληροφόρηση, ενημέρωση και κατατόπιση του κοινού, συνοδευόμενες και από οξεία ακόμη κριτική και δυσμενείς χαρακτηρισμούς των προσώπων στα οποία αναφέρονται. 'Όμως δεδικαιολογημένο ενδιαφέρον δεν υπάρχει στην ανακοίνωση ψευδών πληροφοριών, γιατί η ελευθερία τύπου δεν υπάρχει μόνο χάριν του δημοσιογράφου και του τηλεοπτικού Σταθμού, αλλά και χάριν του τηλεοπτικού κοινού, που έχει δικαίωμα επακριβούς πληροφόρησης. Επίσης δικαιολογημένο ενδιαφέρον δεν υπάρχει όταν η εκδήλωση είναι αντίθετη με το δίκαιο και τα χρηστά ήθη και όχι μόνο δεν ισοσταθμίζεται, αλλά και κατ' αντικειμενική αξιολόγηση, υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο, λαμβανομένων υπ' όψη και των ειδικών συνθηκών της συγκεκριμένης περιπτώσεως. Ενώ και στην περίπτωση συνδρομής δικαιολογημένου ενδιαφέροντος ο άδικος χαρακτήρας της εξυβριστικής ή δυσφημιστικής εκδήλωσης δεν αίρεται, και συνεπώς παραμένει η παρανομία ως στοιχείο της αδικοπραξίας, όταν η σχετική εκδήλωση αποτελεί συκοφαντική δυσφήμηση, ή όταν από τον τρόπο και από τις περιστάσεις που έγινε αυτή, προκύπτει σκοπός εξύβρισης, δηλαδή σκοπός που κατευθύνεται ειδικά σε προσβολή της τιμής του άλλου, με αμφισβήτηση της ηθικής ή κοινωνικής αξίας του προσώπου του ή με περιφρόνηση αυτού. Μάλιστα, ειδικός σκοπός εξύβρισης, κατά την πιο πάνω έννοια, υπάρχει όταν ο τρόπος εκδήλωσης της προσβλητικής συμπεριφοράς δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για την απόδοση της σκέψης αυτού που φέρεται ότι ενεργεί από δεδικαιολογημένο ενδιαφέρον, αλλά χρησιμοποιήθηκε για να προσβάλλει την τιμή του άλλου (ΑΠ 167/200). Η κρίση για τη συνδρομή των πραγματικών περιστατικών στα οποία στηρίζεται καθεμιά από τις περιπτώσεις του άρθρου 367 παρ.2 ΠΚ, απόκειται στην κυριαρχική εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας και δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Η κρίση για την ύπαρξη ή μη ύπαρξη δικαιολογημένου ενδιαφέροντος και για ύπαρξη σκοπού εξυβρίσεως με βάση τα δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά, είναι έννοια νομική. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, που δίκασε δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτήν, τα ακόλουθα: Την ....... μεταδόθηκε από τον τηλεοπτικό σταθμό της πρώτης εναγόμενης και ήδη αναιρεσείουσας τηλεοπτικής εταιρείας, που λειτουργεί με το διακριτικό τίτλο "ALTER CHANNEL" η εκπομπή ".....", της οποίας παρουσιάστρια ήταν η δεύτερη εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα Χ2. Η εκπομπή αυτή είναι "ζωντανή", και εμφανίζονται σ' αυτή προσκεκλημένοι διάφορα άτομα, τα οποία διηγούνται μία προσωπική τους ιστορία, και στο τέλος της εκπομπής απονέμεται μετά από ψηφοφορία του καλεσμένου κοινού, έπαθλο αξίας 3.000 ευρώ σε αυτόν που θα αφηγηθεί την πιο πονεμένη ιστορία στην οποία φαίνεται ότι "αδικήθηκε από την κοινωνία" Στην εκπομπή αυτή "προσκεκλημένοι" ήταν και ο τέταρτος από τους εναγομένους Χ4, καθώς και ο τρίτος από αυτούς Χ3, οι οποίοι έλαβαν μέρος στην εκπομπή κατά τον παρακάτω περιγραφόμενο τρόπο. Κατά το έτος 1998, η πεθερά του ενάγοντος ......... εκμίσθωσε στον πιο πάνω τέταρτο από τους εναγομένους ένα παλιό σπίτι που αποτελείται από ένα μικρό δωμάτιο και μία μικρή κουζίνα και βρίσκεται στα ....... Σαλαμίνος. Το μίσθωμα συμφωνήθηκε στις 30.000 δραχμές, και το μίσθιο θα χρησιμοποιούσε ο μισθωτής για την οίκησή του. Ο μισθωτής ήταν "παλιατζής", και για την μεταφορά και πώληση παλιών αντικειμένων χρησιμοποιούσε μία τρίκυκλη μοτοσυκλέτα. Ο ενάγων που είναι αξιωματικός της Αστυνομίας και ήταν τότε και μέχρι το χρόνο που ασκήθηκε η αγωγή Διοικητής της τροχαίας Υπηρεσίας Σαλαμίνος, είχε πληροφορηθεί από τον ........, ο οποίος ήταν γείτονας του εν λόγω μισθωτή στα ........., ότι ο τελευταίος είχε μετατρέψει το σπίτι και την αυλή του σε αποθήκη παλιών αντικειμένων κατά παράβαση των όρων της μισθωτικής σύμβασης, ενώ, λόγω της κακής χρήσης του μισθίου, τα παραθυρόφυλλα είχαν καταστραφεί. Αργότερα, ο εν λόγω μισθωτής αρρώστησε, πούλησε τη μοτοσυκλέτα του και έμεινε χωρίς εργασία και βιοποριστικό εισόδημα. Κατά το θέρος του έτους 2000 ο ενάγων ειδοποιήθηκε από την πεθερά του, ότι η πόρτα του μισθίου ήταν ανοικτή, και ότι ο εναγόμενος μισθωτής απουσίαζε για αρκετές ημέρες από αυτό. Τότε ο ενάγων προς εξυπηρέτηση της πενθεράς του που ήταν ασθενής, πήγε στο μίσθιο και αναζήτησε τον εναγόμενο μισθωτή, αλλά δεν τον βρήκε εκεί. Παρατήρησεν όμως, ότι εκτός από την πόρτα που ήταν ανοιχτή, το σπίτι ήταν χωρίς παντζούρια με σπασμένα τζάμια, στο δε εσωτερικό του υπήρχε μεγάλη ακαταστασία με διάσπαρτες άδειες σακκούλες και χαρτοκιβώτια. Κατά μήνα Σεπτέμβριο του έτους 2000, η εκμισθώτρια πεθερά του ενάγοντος απεβίωσε και η υπόθεση του μισθίου έμεινε σε εκκρεμότητα, χωρίς ο μισθωτής εναγόμενος να εμφανιστεί σ' αυτό για την οίκησή του επί αρκετούς μήνες αργότερα, και χωρίς να καταβάλει το συμφωνημένο μηνιαίο μίσθωμα. Αργότερα διαπιστώθηκε, ότι αυτός (μισθωτής) είχεν εγκαταλείψει οριστικά το μίσθιο στην προαναφερόμενη κατάσταση, και καθυστερούσε την πληρωμή δέκα (10) ληξιπροθέσμων μισθωμάτων από δραχμές 300.000. Κατά την μετάδοση της προαναφερόμενης εκπομπής (.......), εμφανίστηκε ο τέταρτος από τους εναγομένους Χ4, ο οποίος έχοντας ενεργό συμμετοχή στο διαλαμβανόμενο τηλεοπτικό παιχνίδι και αναφερόμενος μεταξύ άλλων και στον ενάγοντα, καταφέρθηκε εναντίον του τελευταίου και είπε σε βάρος του τα ακόλουθα, τα οποία είχαν άμεση σχέση με την προαναφερόμενη μίσθωση, ήτοι : α) 'Ότι αυτός (ενάγων) τον έκλεισε στο κρατητήριο της Αστυνομίας για τρεις (3) ώρες και του ζητησε 300.000 δραχμές για τον βγάλει, αν και του χρωστούσε μόνο τρία (3) ενοίκια για το μισθωμένο σπίτι, β) 'Ότι του πήρε τον εξοπλισμό του σπιτιού, πέταξε τα κάρδα με τις φωτογραφίες της μάνας του και του πατέρα του, και όλες τις εικόνες αγίων που είχε στο σπίτι. γ) Ότι άνοιξε μόνος του το μισθωμένο σπίτι, πήρε όλα τα πράγματα που είχε μέσα, δηλαδή τα προσωπικά είδη του εναγομένου μισθωτή, ψυγεία, τηλεοράσεις, ρολόϊ τοίχου, και μαγνητόφωνο, και δ) 'Ότι όταν ο εναγόμενος μισθωτής εγκατέλειψε το μίσθιο και πήγε να πάρει τα πράγματά του από αυτό με αυτοκίνητο, δεν βρήκε τίποτα μέσα, διότι τα είχε πάρει όλα ο ενάγων. Κατά τη διάρκεια της ίδιας εκπομπής, τηλεφώνησε και ο τρίτος από τους εναγομένους Χ3, ο οποίος με τηλεφωνική συμμετοχή στο ίδιο τηλεοπτικό παιχνίδι, και επιβαιώνοντας όλα τα πιο πάνω που ανέφερεν ο τέταρτος εναγόμενος σε βάρος του ενάγοντος, ισχυρίστηκε και αυτός μεταξύ άλλων για τον τελευταίο τα ακόλουθα, τα οποία είχαν επίσης άμεση σχέση με την προαναφερόμενη μίσθωση, ήτοι : α) 'Ότι ο ενάγων λήστεψε το τέταρτο εναγόμενο, διότι πήγαν με το φορτηγό του αυτοκίνητο στο σπίτι να πάρουν τα πράγματά του, και εκεί δεν βρήκαν τίποτα, ούτε εικόνες, ούτε ένα κουτάλι του φαγητού. β) 'Ότι ο ενάγων είχε κλείσει μέσα στο κρατητήριο τον εναγόμενο και του ζήτησε 400.00 δραχμές για να τον βγάλει. γ) 'Ότι ο άνθρωπος αυτός (ο ενάγων) τα έπαιρνε νταηλίδικα από όλο τον κόσμο. δ)'ότι κάποιος ονόματι ....... πούλαγε ψάρια, και κάθε μέρα ο ενάγων ή ψάρια θα του έπαιρνε, ή θα τον έγραφε αν δεν είχε ψάρια να του δώσει. Σας μιλάω, τέτοιον άνθρωπο δεν έχω συναντήσει στη ζωή μου, και ε) Ότι, στην εντελώς καθυστερημένη παρατήρηση της δεύτερης από τους εναγομένους τηλεπαρουσιάστριας Χ1, ότι αυτή τη στιγμή μιλάμε για ένα άνθρωπο που δεν έχουμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε" αυτός (τρίτος εναγόμενος) αναφώνησε "Μα κρύβεται". Πράγματι ο ενάγων μετά το θάνατο της πενθεράς του που ήταν εκμισθώτρια του προαναφερόμενου σπιτιού, είχε ασχοληθεί επί αρκετούς μήνες με την υπόθεση του πιο πάνω μισθίου, το οποίο είχεν εγκαταλείψει ο τέταρτος από τους εναγομένους μισθωτής αυτού στην προπεριγραφόμενη καλή κατάσταση και προσπάθησε αυτός (ενάγων) να αποκαταστήσει τις φθορές και τις βλάβες που είχε προξενήσει σ' αυτό ο εν λόγω μισθωτής του, και να βρει τον τελευταίο που είχαν εξαφανιστεί, για την είσπραξη των οφειλομένων δέκα (10) μισθωμάτων. 'Όλα τα παραπάνω περιστατικά που ισχυρίστηκαν στην ένδικη εκπομπή ο τρίτος και ο τέταρτος από τους εναγομένους είναι εντελώς ψευδή και αυτοί παρά τη γνώση τους για την αναλήθειά τους, τα ανέφεραν με σκοπό να παρουσιάσουν τον τέταρτο από αυτούς (Χ4) ως "θύμα" του ενάγοντος, ώστε να κερδίσει το χρηματικό έπαθλο, το οποίο και τελικά κέρδισε. Δεν αποδείχτηκε όμως ότι και η δεύτερη από τους εναγομένους (Χ2), η οποία συνέπραξε με τον τρίτο και το τέταρτο από αυτούς για την διάδοση των παραπάνω ψευδών γεγονότων, με την ιδιότητά της ως τηλεπαρουσιάστριας της εκπομπής, γνώριζε την αναλήθεια των γεγονότων αυτών. 'Εκρινε δε το Εφετείο ότι τα διαλαμβανόμενα γεγονότα που διαδόθηκαν από τους εν λόγω εναγομένους, είναι δυσφημιστικά για τον ενάγοντα με την έννοια του άρθρου 362 του Π.Κ, ενόψει του ότι οι παραπάνω ιδιότητες (ληστής, εκβιαστής, εκμεταλλευτής κλπ) και παράνομες ενέργειες που αποδίδονται στον ενάγοντα από τους εναγομένους κατά τη διάρκεια της εκπομπής, είναι σαφώς καταφρονητικές και ικανές να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη αυτού ως κοινωνικού ανθρώπου, οικογενειάρχη και αξιωματικού της Αστυνομίας, και αποσκοπούσαν δε τελικά σε τέτοια βλάβη, ώστε να εμφανιστεί ο τέταρτος εναγόμενος (Χ4) ως κατάφωρα αδικημένος και ταλαιπωρημένος από άνθρωπο επιλήψιμου χαρακτήρα, όπως ο χαρακτηριζόμενος ως τέτοιος ενάγων. Περαιτέρω δέχθηκε το Εφετείο ότι στη συνέχεια, ο ενάγων, ο οποίος δεν είχε κληθεί να παρασταθεί στην εκπομπή, μόλις πληροφορήθηκε για την πραγματοποίησή της, απευθύνθηκε με την από .... αίτησή του στον τηλεοπτικό σταθμό "ALTER CHANNEL" της πρώτης εναγομένης και ανέφερε ότι αυτά που ισχυρίστηκαν γι'αυτόν οι Χ4 και Χ3 ήταν αναληθή και συκοφαντικά, ζήτησε δε να του χορηγηθεί αντίγραφο της σχετικής κασσέτας. 'Όμως, παρά τη διαμαρτυρία αυτή, ο τηλεοπτικός σταθμός επανέλαβε στις ..... σε μαγνητοσκόπηση την ίδια εκπομπή. Ο ενάγων όμως δεν έπαυσε να διαμαρτύρεται, και με την από ..... νέα αίτησή του προς τον ίδιο τηλεοπτικό σταθμό, γνωστοποίησε και πάλι ότι όσα ισχυρίστηκαν γι' αυτόν οι εν λόγω εναγόμενοι ήταν ψευδή και συκοφαντικά, ζήτησε δε να του δοθούν τα στοιχεία της ταυτότητας και η διεύθυνση της κατοικίας του εναγομένου Χ3, που μέχρι τότε ήταν άγνωστος σ' αυτόν. Τέλος, ο τηλεοπτικός σταθμός αδιαφορώντας και για τη διαμαρτυρία του αυτή, επανέλαβε σε μαγνητοσκόπηση την εκπομπή και στις ......, γεγονός που υποδηλώνει το σκοπό και της πρώτης από τους εναγομένους τηλεοπτικής εταιρείας να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος. Περαιτέρω έκρινε το Εφετείο ότι από όλες τις πιο πάνω πράξεις των εναγομένων οι οποίες είναι παράνομες και υπαίτιες, συνάγεται σαφώς, ότι οι εναγόμενοι τέλεσαν σε βάρος του ενάγοντος αδικοπραξία που αναλύεται στη μείζονα πρόταση, και προσέβαλαν παράνομα την προσωπικότητα αυτού, ώστε να δικαιολογείται η αποκατάσταση της ζημίας του και η καταβολή προς αυτόν χρηματικού ποσού προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που έπαθε από τις προσβολές αυτές. Επίσης έκρινε το Εφετείο ότι τα παραπάνω γεγονότα που ισχυρίστηκαν οι τρίτος και τέταρτος από τους εναγομένους κατά την εκπομπή, διαδόθηκαν με αποκλειστικό σκοπό την περιφρόνηση του ενάγοντος και όχι από δικαιολογημενο ενδιαφέρον όπως αβάσιμα ισχυρίσθηκαν οι εναγόμενοι, δεδομένου ότι η ένδικη εκπομπή δεν είχε συναφές αντικείμενο που να δικαιολογεί την εκδήλωση τέτοιου δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, αφού αυτή είχε καθαρά ψυχαγωγικό χαρακτήρα και δεν μετέδιδε δελτιό ειδήσεων, ούτε σχόλια σχετικά με τη συμπεριφορά προσώπων για τα οποία ενδιαφέρεται το κοινωνικό σύνολο. Ακόμη, τα γεγονότα αυτά που διαδόθηκαν δεν αποτελούσαν το αναγκαίο περιεχόμενο της εκπομπής, αλλ'αποσκοπούσαν στην αμφισβήτηση της ηθικής και κοινωνικής αξίας του ενάγοντος. Με τις σκέψεις δε αυτές το Εφετείο απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένσταση των εναγομένων για άρση του άδικου χαρακτήρα της απλής δυσφήμησης κατ' εφαρμογή του άρθρου 367 παρ.1 γ' του ΠΚ. Με το να δεχθεί αυτά το Εφετείο και να απορρίψει τους σχετικούς αντίθετους λόγους έφεσης των διαδίκων μερών 1) δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920 και 932 ΑΚ, 362 Π.Κ, άρθρο μόνο παράγ. 1 Ν.1178.1981 και άρθρ. 4 παρ. 10 Ν.2328/1995, αφού, όπως προαναφέρθηκε, δέχεται μεν το Εφετείο ανέλεγκτα ότι η δεύτερη εναγομένη και ήδη δεύτερη αναιρεσείουσα στην από 3-1-2005 αναίρεση τηλεπαρουσιάστρια του τηλεοπτικού σταθμού της πρώτης εναγομένης, δεν γνώριζε την αναλήθεια των παραπάνω δυσφημιστικών του ενάγοντα γεγονότων, ώστε να μη συντρέχουν τα στοιχεία της συκοφαντικής δυσφημίσεως, η οποία απαιτεί τέτοια γνώση, δέχεται, όμως, επίσης ανέλεγκτα το Εφετείο, ότι η δεύτερη εναγόμενη συνέπραξε με τους τρίτο και τέταρτο εναγομένους με την ιδιότητα της ως τηλεπαρουσιάστριας της εκπομπής, κατά τον τρόπο που προαναφέρθηκε, στη διάδοση των προαναφερόμενων γεγονότων, που είναι σαφώς καταφρονητικά και ικανά να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντα, ως κοινωνικού ανθρώπου, οικογενειάρχη και αξιωματικού της αστυνομίας και αποσκοπούσαν σε τέτοια βλάβη του ενάγοντα, ώστε να εμφανισθεί στην εκπομπή ο τέταρτος εναγόμενος (Χ4), ως κατάφωρα αδικημένος και ταλαιπωρημένος από άνθρωπο επιληψίμου χαρακτήρα, όπως χαρακτηρίζονταν στην εκπομπή ο ενάγων. Η άγνοια δε από τη εναγόμενη αυτή (δεύτερη) της αναλήθειας των προαναφερόμενων δυσφημιστικών του ενάγοντος περιστατικών, δεν είναι ασυμβίβαστη με τη γνώση της ότι τα περιστατικά αυτά είναι ικανά να βλάψουν την τιμή και υπόληψη του ενάγοντα (αναιρεσιβλήτου) και τη θέλησή της, παρά ταύτα, της διάδοσης τούτων με την εκπομπή της με σκοπό εξύβρισης και δυσφήμησής του. Επομένως με βάση τις παραδοχές του Εφετείου στοιχειοθετείται η διάπραξη από τη δεύτερη εναγομένη (και ήδη αναιρεσείουσα), τηλεπαρουσιάστρια, του αδικήματος της απλής δυσφημίσεως, για το υποκειμενικό στοιχείο της οποίας αρκεί η γνώση, ότι το διαδιδόμενο γεγονός είναι πρόσφορο να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος και η θέληση (βούληση) διάδοσης του ισχυρισμού ενώπιον τρίτου. Αφού δε υφίσταται υπαιτιότητα της δεύτερης εναγομένης στην παραπάνω πράξη της απλής δυσφημήσεως του ενάγοντα, δημιουργείται κατ' άρθρα μόνο παρ.1 Ν.1178/1981 και 4 παρ.10 εδ.α' Ν. 2328/1995 και υποχρέωση της πρώτης εναγομένης ιδιοκτήτριας του τηλεοπτικού Σταθμού "ALTER CHANNEL" για αποζημίωση του ενάγοντα. Ενώ εξ άλλου, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης στοιχειοθετείται και αυτοτελής υποκειμενική ευθύνη της πρώτης εναγομένης και ήδη πρώτης αναιρεσείουσας στην από'3-1-2005 αναίρεση για το παραπάνω αδίκημα της απλής δυσφημίσεως του ενάγοντα, ανεξάρτητη από την ευθύνη της δεύτερης εναγόμενης, με την επανάληψη της επιλήψιμης εκπομπής την..... και την ...... παρά τις διαμαρτυρίες του ενάγοντα, γεγονός που, κατά τις παραδοχές του Εφετείου, υποδηλώνει το σκοπό της πρώτης εναγομένης να βλάψει την τιμή και υπόληψη του ενάγοντα, Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο και να απορρίψει τους σχετικούς αντίθετους λόγους έφεσης των εναγομένων, δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις του ΑΚ, των Ν.1178/1981 και Ν. 2328/199, τα άρθρα 14, 15 παρ.2 του Συντάγματος, ούτε το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), αφού σύμφωνα με την τελευταία αυτή διάταξη (άρθρ. 10 παρ.2 της ΕΣΔΑ) το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, υπόκειται κατά την άσκηση του σε περιορισμούς και κυρώσεις, που προβλέπονται από το νόμο και αποσκοπούν, εκτός άλλων, στην προστασία της υπολήψεως των δικαιωμάτων των τρίτων (ΑΠ 899/2001). Επομένως οι προβαλλόμενες με τους σχετικούς λόγους των από 3-1-2005 του κυρίου δικογράφου και από 29-9-2006 δικογράφου προσθέτων λόγων των εναγομένων από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ αντίθετες αιτιάσεις πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες. Διδάγματα της κοινής πείρας είναι γενικές αρχές για την εξέλιξη των φυσικών φαινομένων και των βιοτικών σχέσεων που συνάγονται επαγωγικά από την εμπειρία, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις του μέσης μορφώσεως ανθρώπου. Η παράβαση δε τούτων ελέγχεται μόνον αν αφορούν την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνων δικαίου, δηλαδή την εξειδίκευση νομικών εννοιών ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σε αυτούς. Ειδικότερα ελέγχεται η κρίση για το ζήτημα αν τα διαλαμβανόμενα στην απόφαση περιστατικά, μπορούν να θεωρηθούν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, δικαιολογημένο ενδιαφέρον προς αποκλεισμό του άδικου χαρακτήρα της πράξης της εξύβρισης ή απλής δυσφήμησης κατά το άρθρο 367 παρ.1 ΠΚ. Τα διαλαμβανόμενα όμως στους σχετικούς του κυρίου δικογράφου και του δικογράφου των προσθέτων λόγους αναιρέσεως των εναγομένων "ότι στη σύγχρονη κοινωνία της τεχνολογίας, της πληροφορίας και της επικοινωνίας, ο άνθρωπος λαμβάνει ταυτοχρόνως και με μεγάλη ταχύτητα τα πολλαπλά ερεθίσματα από πολλές διαφορετικές πηγές, χωρίς να είναι δυνατή η οριοθέτηση του είδους και του περιεχομένου της κάθε πληροφορίας αναφορικά με την πηγή από την οποία προέρχεται, στο χώρο των μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας που προσφέρουν υπηρεσίες πολλαπλού περιεχομένου στο κοινό, έτσι ώστε πολλές φορές είναι αδύνατο και άσκοπο να ξεχωρίσει κανείς ποια από αυτές και σε ποιο βαθμό συνιστά ενημέρωση, πληροφόρηση, κατατόπιση, ευαισθητοποίηση επιμόρφωση, ψυχαγωγία" και ότι "ο σύγχρονος άνθρωπος που είτε ως αναγνώστης, είτε ως θεατής, είτε ως ακροατής γίνεται δέκτης όλων αυτών των ερεθισμάτων και πληροφοριών, δεν λειτουργεί με μηχανικά και στεγανά του τύπου, ότι αυτή την εκπομπή θα τη δώ για να ενημερωθώ, ή αυτό το περιοδικό θα το διαβάσω για να ψυχαγωγηθώ", δεν αποτελούν διδάγματα της κοινής πείρας κατά την παραπάνω έννοια, ούτε μπορούν να χρησιμεύσουν για την υπαγωγή των προαναφερόμενων παραδοχών του Εφετείου στην έννοια του δεδικαιολογημένου ενδιαφέροντος της παρ.1 του άρθρου 367 ΠΚ προς αποκλεισμό του αδίκου της διαπραχθείσης από τις αναιρεσείουσες αξιόποινης πράξης της απλής δυσφήμησης. Επομένως οι προβαλλόμενες με τους σχετικούς του κύριου δικογράφου και του δικογράφου των προσθέτων λόγους αναίρεσης των εναγομένων από το άρθρο 559 αριθ.1 εδ.β' ΚΠολΔ αιτιάσεις ότι το Εφετείο παραβίασε τα παραπάνω διαλαμβανόμενα στους λόγους αυτούς ως διδάγματα της κοινής πείρας, κατά την υπαγωγή των προαναφερομένων πραγματικών γεγονότων που δέχθηκε το Εφετείο ότι αποδείχθηκαν και στοιχειοθετούν το αδίκημα της απλής δυσφήμησης, στον κανόνα του άρθρου 367 παρ.1 ΠΚ, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες.

Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της προσβαλλομένης απόφασης δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή τα εκτιθέμενα δεν καλυπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάση του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνηση της ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (Ολ.ΑΠ 1/1999). Ελλείψεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων ή την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατύπωνεται με σαφήνεια, δεν συνιστούν ανεπαρκή αιτιολογία. Μόνο τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται με πληρότητα και σαφήνεια στην απόφαση και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (Ολ.ΑΠ 24/1992, Ολ.ΑΠ 861/1984). Εξ άλλου, το Δικαστήριο της ουσίας στα πλαίσια της διακριτικής εξουσίας που έχει από το άρθρο 932 ΑΚ δύναται να καθορίσει το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, με βάση τους οικείους προσδιοριστικούς παράγοντες, όπως είναι το πταίσμα του υπόχρεου, το συντρέχον πταίσμα του δικαιούχου, ή περιουσιακή και κοινωνική κατάσταση των μερών. Ο προσδιορισμός από το δικαστήριο της ουσίας του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί αναφέρεται στην εκτίμηση πραγμάτων (Ολ.ΑΠ 13/2002). Στην προκείμενη περίπτωση με τις προαναφερόμενες πραγματικές παραδοχές του Εφετείου εκτίθενται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την απόρριψη του ισχυρισμού των εναγόμενων για άρση του άδικου της διαπραχθείσας από αυτές πράξης της απλής δυσφήμησης του ενάγοντος, λόγω δικαιολογημένου ενδιαφέροντος. Δεν αποτελεί δε ανεπαρκή αιτιολογία, κατά την έννοια της παραπάνω διατάξεως του ΚΠολΔ, η παραδοχή της προσβαλλόμενης απόφασης ότι τα δυσφημιστικά του ενάγοντος γεγονότα που ισχυρίσθηκαν ο τρίτος και τέταρτος εναγόμενοι στην εκπομπή της δεύτερης εναγομένης, είχαν αποκλειστικό σκοπό την περιφρόνηση του ενάγοντα και δεν ειπώθηκαν από δικαιολογημένο ενδιαφέρον γιατί "η ένδικη εκπομπή δεν είχε συναφές αντικείμενο που να δικαιολογεί την εκδήλωση τέτοιου δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, αφού αυτή (εκπομπή) είχε καθαρά ψυχαγωγικό χαρακτήρα και δεν μετέδιδε δελτίο ειδήσεων, ούτε σχόλια σχετικά με τη συμπεριφορά προσώπων, για τα οποία ενδιαφέρεται το κοινωνικό σύνολο και ακόμη γιατί τα γεγονότα που διαδόθηκαν, δεν αποτελούσαν το αναγκαίο περιεχόμενο της εκπομπής, αλλά αποσκοπούσαν στην αμφισβήτηση της κοινωνικής αξίας του ενάγοντος". Αφού με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε εμμέσως πλην σαφώς ότι κατ' αντικειμενική αξιολόγηση των αναφερομένων στις παραδοχές του αυτές ειδικών περιστάσεων και συνθηκών, η προσβολή της τιμής του ενάγοντα, δεν είναι κατάλληλη, πρόσφορη και αναγκαία για την επιτέλεση με την επίμαχη εκπομπή, του καθήκοντος των δύο πρώτων εναγομένων προς ενημέρωση του κοινού και έλεγχο και επίκριση της δράσης και των εις την πολιτείαν υπηρεσιών και πράξεων του ενάγοντος, ούτε ισοσταθμίζεται, αλλά είναι φανερά δυσανάλογη με την εξυπηρέτηση του καθήκοντος αυτού των εναγομένων αυτών (πρώτης και δεύτερης). Επομένως και οι προβαλλόμενες με τους σχετικούς του κυρίου δικογράφου και του δικογράφου των προσθέτων λόγων αναιρέσεως των εναγομένων από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ αιτιάσεις για ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ως προς τα ζητήματα, της ύπαρξης δικαιολογημένου ενδιαφέροντος των εναγομένων για την προσβολή της τιμής του ενάγοντος με τις επίμαχες συκοφαντικές αυτού φράσεις και από το λόγο αυτό αποκλεισμό του αδίκου των πράξεων αυτών των εναγομένων και υπαιτιότητας της δεύτερης εναγομένης στην διάπραξη της πράξης της απλής δυσφημήσεως σε βάρος του ενάγοντα, πρέπει ν' απορριφθούν ως αβάσιμες. Περαιτέρω δέχθηκε το Εφετείο ότι ο ένδικος τηλεοπτικός σταθμός της πρώτης εναγομένης δεν διαθέτει άδεια με την οποία να εντάσσεται στους τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας, αλλ' απεναντίας είναι εφοδιασμένος με την υπ' αριθμ. ..... ειδική άδεια των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών, με βάση την οποία και μόνο εκπέμπει μέχρι σήμερα ως σταθμός τοπικής εμβέλειας για το Νομό Αττικής (σύμφωνα με το με ΑΠ 22609/Ε1/4966/20-10-2003 έγγραφο του Υπουργείου Τύπου και Μ.Μ.Ε. που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο ενάγων). Το γεγονός της κάλυψης με τα τηλεοπτικά σήματά του αρκετών περιοχών της Ελλάδας, δεν είναι δυνατό να χαρακτηρίσει τον τηλεοπτικό σταθμό ως εθνικής εμβέλειας, αφού σύμφωνα με τα αποδεικτικά δεδομένα, η κάλυψη αυτή δεν γίνεται με δικά του μέσα, αλλά με την παρεμβολή σταθμών που ανήκουν σε τρίτους. Το ένδικο τηλεοπτικό παιχνίδι "....." παρακολούθησε κατά τις παραπάνω τρεις (3) εκπομπές μεγάλος αριθμός τηλεθεατών, και δημιουργήθηκαν εξαιτίας των εκπομπών αυτών δυσμενή σχόλια σε βάρος του ενάγοντος από συγγενείς, φίλους, και γνωστούς τους τελευταίου, αλλά και από τους κατοίκους της .......στους οποίους ήταν γνωστός λόγω της υπηρεσίας του, ακόμη δε και από τους κατοίκους της ...... Αττικής και των γύρω περιοχών όπου κατοικεί μόνιμα, τέλος δε και από τον ευρύτερο κύκλο των συναδέλφων του αξιωματικών και υπαξιωματικών της Αστυνομίας. Εξαιτίας δε του διασυρμού του αυτού και της προσβολής της προσωπικότητός του έπαθεν αυτός και ηθική βλάβη. Στη συνέχεια το Εφετείο με βάση τα παραπάνω αποδεικτικά δεδομένα σε σχέση με το βαθμό της υπαιτιότητος των εναγομένων και της βλάβης που επήλθε στον ενάγοντα και της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των μερών και ιδίως του παθόντος, προσδιόρισε, κατά την ελεύθερη αυτού κρίση, όπως αναφέρει που στηρίζεται στα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής, την οφειλόμενη στον ενάγοντα χρηματική ικανοποίηση στο εύλογο ποσό των 88.050 ευρώ δεχόμενο ειδικότερα ότι για τον προσδιορισμό του ποσού αυτού, το οποίο συμπίπτει στην παρούσα περίπτωση με το ελάχιστο όριο που προβλέπει το άρθρο 4 παρ.10 τουΝ.2328/1995, έλαβε υπόψη και την αρχή της αναλογικότητας μεταξύ του χρησιμοποιουμένου μέτρου και του επιδιωκομένου σκοπού, η οποία απορρέει από τη συνταγματική αρχή του Κράτους Δικαίου, και έχει ήδη καθιερωθεί κατά την πρόσφατη αναθεώρηση με το άρθρο 25 παρ.1 του Συντάγματος, υιοθετείται δε παγίως από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δικαιωμάτων του ανθρώπου. Με το να δεχθεί αυτά το Εφετείο1) δεν έλαβε υπόψη παρά το νόμο πράγματα, που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα τον ισχυρισμό ότι η πρώτη εναγόμενη δεν καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια, όσες δε περιοχές εκτός ..... καλύπτει, δεν τις καλύπτει με ίδια μέσα, αλλά με την παρεμβολή άλλων σταθμών που ανήκουν σε τρίτους, αφού ο ισχυρισμός αυτός δεν αποτελεί αυτοτελή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ πραγματικό ισχυρισμό, που τείνει στη θεμελίωση του ασκουμένου με την αγωγή δικαιώματος και που είναι ότι ο σταθμός της πρώτης εναγομένης θεωρείται ως σταθμός εθνικής εμβέλειας, γιατί καλύπτει με ίδια μέσα, δηλαδή χωρίς την παρεμβολή σταθμών που ανήκουν σε τρίτους, ολόκληρη την επικράτεια, αλλά αποτελεί ητιολογημένη άρνηση του αγωγικού αυτού ισχυρισμού, ότι δηλαδή δεν είναι εθνικής εμβέλειας, γιατί δεν καλύπτει όλη την επικράτεια και ότι τις περιοχές εκτός ....... που καλύπτει, τις καλύπτει όχι με ίδια μέσα, αλλά με την παρεμβολή σταθμών που ανήκουν σε τρίτους,2) δεν δέχθηκε παρά το νόμο πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη, και συγκεκριμένα την παραπάνω ητιολογημένη άρνηση της πρώτης εναγομένης "Ελεύθερη Τηλεόραση ΑΕ" ότι ο Σταθμός της ALTER CHANNEL, δεν είναι Εθνικής εμβέλειας, γιατί δεν καλύπτει με ίδια μέσα ολόκληρη την επικράτεια, αφού η ητιολογημένη αυτή άρνηση, δεν αποτελεί, όπως προεκτέθηκε, πράγμα υπό την έννοια του άρθρου 559 αριθ.10 ΚΠολΔ, Σε κάθε περίπτωση το Εφετείο αναφέρει με κάθε λεπτομέρεια τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, στο οποίο περιλαμβάνεται και η παραπάνω αιτιολογημένη άρνηση της πρώτης εναγόμενης. Τις αποδείξεις δε αυτές αποκαλεί το Εφετείο, προς αποφυγή άσκοπων επαναλήψεων, "αποδεικτικά δεδομένα", έκφραση η οποία δεν κλονίζει το παραπάνω πόρισμα του Εφετείου ως προϊόν πλήρους δικανικής πεποιθήσεως 3) Δεν περιέλαβε το Εφετείο, ως προς την παραδοχή του, ότι ο τηλεοπτικός σταθμός της πρώτης εναγομένης δεν είναι εθνικός, αλλά τοπικής εμβέλειας, ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, αφού ελλείψεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων ή την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος αν αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια, δεν συνιστούν κατά τα προεκτιθέμενα, ανεπαρκή αιτιολογία. 4) δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 932 και 59 ΑΚ, ούτε την κατ' άρθρο 25 παρ.1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας με το να προσδιορίσει το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη που υπέστη ο ενάγων σε 88.050 ευρώ, που είναι το προβλεπόμενο από το άρθρ. 4 παρ.10 Ν.2328/1995 κατώτερο ποσό χρηματικής ικανοποίησης στην περίπτωση δυσφήμισης από τηλεοπτικούς σταθμούς τοπικής εμβέλειας, αφού ο καθορισμός από τη διάταξη αυτή ελαχίστου χρηματικής ικανοποίησης, έχει σκοπό τη διασφάλιση μιας ελάχιστης προστασίας των πολιτών από ιδιαίτερα έντονες, λόγω της μεγάλης δημοσιότητας, προσβολές τις τιμής και υπόληψης τους και είναι σύμφωνος προς την επιταγή του άρθρ. 2 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας (ΑΠ 899/2001).

Ενώ εξ άλλου, η κρίση του Εφετείου για το ποιο είναι το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη που υπέστη ο παθών, ανάγεται κατά τα προεκτιθέμενα στην κυριαρχική του κρίση και δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί η κρίση του σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε κάποια νομική έννοια, της οποίας η ερμηνεία να γίνεται με αναγωγή στα διδάγματα της κοινής πείρας. Σε κάθε δε περίπτωση το Εφετείο έλαβε υπόψη, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, την αρχή αυτή του Συντάγματος, αφού το παραπάνω ποσό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης προσδιόρισε, λαμβάνοντας υπόψη το είδος και την βαρύτητα της προσβολής, όπως αυτή εκτέθηκε ανωτέρω, την δημοσιότητα που έλαβε και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών και ιδίως του παθόντος. Ενώ ελλείψεις στη μείζονα πρόταση ή ελλιπής ή αντιφατική αιτιολόγηση της ερμηνευτικής εκδοχής της αναιρεσιβαλλομένης ως προς την εφαρμογή της παραπάνω αρχής του Συντάγματος δεν ιδρύουν τους από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 ΚΠολΔ λόγους αναιρέσεως. Επομένως οι προβαλλόμενες με τους σχετικούς λόγους της από 31-8-2005 αναιρέσεως του ενάγοντα και των δικογράφων κυρίου και προσθέτου λόγων αναιρέσεως των εναγομένων από το άρθρ. 559 αριθ.1, 8, 10 και 19 ΚΠολΔ αντίθετες αιτιάσεις πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες. Κατά την επιβολή των εξόδων σε βάρος του ηττηθέντος διαδίκου το Δικαστήριο δεν χρειάζεται να αιτιολογήσει ειδικά την κρίση του, η οποία είναι ανέλεγκτη από τον 'Αρειο Πάγο (ΑΠ 864/1998, ΑΠ 250/1999). Επομένως ο σχετικός λόγος της από 31-8-2005 αναιρέσεως του ενάγοντος με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με εσφαλμένη αιτιολογία και κατά παράβαση των άρθρων 99, 100 παρ.1, 107 παρ.1, 178 του Ν.Δ. 3026/1954 και 178 και 189 ΚΠολΔ απέρριψε τον πέμπτο λόγο της εφέσεως του (ενάγοντος) με τον οποίο είχε παραπονεθεί για τον μερικό συμψηφισμό από το Πολυμελές Πρωτοδικείο της δικαστικής δαπάνης του πρώτου βαθμού λόγω μερικής νίκης και ήττας των διαδίκων και την επιδίκαση υπέρ αυτού μόνο του ποσού των 3.000 ευρώ, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει τις κρινόμενες από 3-1-2005 και 31-8-2005 αιτήσεις αναιρέσεως.

Απορρίπτει την από 3-1-2005 αίτηση α) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ALTER CHANNEL και β) της X2 για αναίρεση της υπ' αριθ. 1145/2004 απόφασης του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τις ως άνω αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου Ψ1, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Απορρίπτει την από 31-8-2005 αίτηση του Ψ1 για αναίρεση της αυτής ως άνω υπ' αριθ. 1145/2004 απόφασης του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοτα αυτόν στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων α) εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. - ΚΑΝΑΛΙ 29" και τον διακριτικό τίτλο "ALTER CHANNEL" και β) Χ2, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ


  • Σχετικά άρθρα του κώδικας, σχετικά νομοθετήματα με την ανωτέρω δικαστική απόφαση: κπολδ άρθρο 559, συνταγμα 1975 αρθρο 14, νομος 2328/1995 και ποινικος κωδικας πκ αρθρο 367 του 1951