ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟ-ΜΗ ΝΟΜΙΜΕΣ ΟΙ ΔΑΠΑΝΕΣ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ-ΔΙΟΡΓΑΝΩΘΕΙΣΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ-ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΚΑΘΙΣΤΑ ΜΗ ΝΟΜΙΜΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΩ

 

Πράξη 304/2010 Ελεγκτικό Συνέδριο ΤΜΗΜΑ VIΙ


Αποτελούμενο από την ʼννα Λιγωμένου, Προεδρεύουσα Σύμβουλο, που ασκεί καθήκοντα Προέδρου του Τμήματος, τα μέλη Ευαγγελία - Ελισάβετ Κουλουμπίνη και Κωνσταντίνα Ζώη (εισηγήτρια), Συμβούλους και τις Παρέδρους Νεκταρία Δουλιανάκη και Ευφροσύνη Παπαδημητρίου, οι οποίες μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.

Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, στις 19 Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία της Σ. Φ., υπαλλήλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με βαθμό Α΄ της Κατηγορίας Δ., που ασκεί καθήκοντα Γραμματέα του Τμήματος.

Για να αποφανθεί, μετά από διαφωνία που ανέκυψε μεταξύ του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Αργολίδας και του Δήμου Επιδαύρου, αν πρέπει να θεωρηθούν τα 45 και 46, οικονομικού έτους 2010, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του ως άνω Δήμου.

Αφού μελέτησε τα στοιχεία του φακέλου

Και

Έλαβε υπόψη

Την 263/27.7.2010 έγγραφη γνώμη του Αντεπιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Αντωνίου Ν., σύμφωνα με την οποία τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Σκέφθηκε κατά το νόμο

Ι. Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Αργολίδας, αρνήθηκε, με την 156/30.12.2009 πράξη επιστροφής, να θεωρήσει τα 210 και 226, οικονομικού έτους 2009, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου Επιδαύρου, ποσού 1.500 ευρώ το πρώτο και 2.499 ευρώ το δεύτερο, που αφορούσαν στην πληρωμή του Συλλόγου Ποντίων Αργολίδας και του Ι. Η. για τη συμμετοχή χορευτικού συγκροτήματος και την ηχητική κάλυψη, αντίστοιχα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης Αγροτουρισμός 2009. Ως αιτιολογία της άρνησής του, ο Επίτροπος προέβαλε ότι η ψήφιση των πιστώσεων για την πληρωμή των κρινόμενων ενταλμάτων έγινε μετά την πραγματοποίηση της εκδήλωσης του Α. 2009. Ο Δήμος Επιδαύρου, σε αντικατάσταση των 210 και 226, οικονομικού έτους 2009, χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής, εξέδωσε τα 45 και 46, οικονομικού έτους 2010, όμοια, τα οποία, με το 1529/12.4.2010 έγγραφο του Δημάρχου του, επανυπέβαλε για θεώρηση στον Επίτροπο, υποστηρίζοντας τη νομιμότητα των εντελλομένων με αυτά δαπανών, διότι υπήρχε πίστωση στον προϋπολογισμό του Δήμου κατά το χρόνο της απευθείας ανάθεσης των συγκεκριμένων υπηρεσιών από το Δήμαρχο, την οποία και διέθεσε στη συνέχεια με απόφασή του το Δημοτικό Συμβούλιο. Ο Αναπληρωτής Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στις απόψεις του, με συνέπεια να ανακύψει διαφωνία, για την άρση της οποίας νομίμως απευθύνεται, με την από 16.7.2010 έκθεσή του, προς το Τμήμα τούτο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 παρ. 1 του π.δ/τος 774/1980 (ΦΕΚ Α΄, 189) και 139 παρ. 1 του π.δ/τος 1225/1981 (ΦΕΚ Α΄, 304), σε συνδυασμό με την ΦΓ8./22431/6.10.2004 (ΦΕΚ Β΄, 1620) κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως τροποποιήθηκε με την ΦΓ8./52557/6.12.2006 (ΦΕΚ Β΄, 62/25.1.2007) όμοια απόφαση.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2, 18 και 21 παρ. 1 του Οργανισμού του Ελεγκτικού Συνεδρίου (π.δ/γμα 774/1980 ΦΕΚ Α΄ 189) προκύπτει ότι ο διενεργούμενος από το Ελεγκτικό Συνέδριο προληπτικός έλεγχος των δαπανών των ν.π.δ.δ. περιλαμβάνει και τη διαπίστωση ότι υπάρχουν και όλα τα προβλεπόμενα από τις οικείες διατάξεις δικαιολογητικά αυτών. Εξάλλου, το β.δ/γμα της 17.5/15.6.1959 «Περί οικονομικής διοικήσεως και λογιστικού των Δήμων και Κοινοτήτων» (ΦΕΚ Α΄, 114, 145 και 197) ορίζει στο άρθρο 11 ότι: «Πάσα ανάληψις δαπάνης εις βάρος των διά του προϋπολογισμού χορηγουμένων πιστώσεων, πραγματοποιείται υπό του δημάρχου, υπό τας εν τοις επομένοις άρθροις οριζομένας προϋποθέσεις και διατυπώσεις», στο άρθρο 12 ότι: «1. Η εκτέλεσις οιασδήποτε δαπάνης του δήμου ενεργείται υπό του δημάρχου διά των αρμοδίων δημοτικών υπηρεσιών. 2. Η ανάληψις εκάστης δαπάνης εις βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισμού ενεργείται τη εισηγήσει του αρμοδίου Διευθυντού εκάστης υπηρεσίας. ...», στο άρθρο 13 ότι: «1. Προ πάσης ενεργείας διά την εκτέλεσιν οιασδήποτε δαπάνης του δήμου, η αρμοδία δημοτική υπηρεσία συντάσσει "Εκθεσιν αναλήψεως δαπάνης" εις ην δέον να καθορίζηται: α) το είδος και η αιτία της δαπάνης β) το απαιτούμενον ποσόν της δαπάνης, αριθμητικώς και ολογράφως, γ) αι γενικαί ή ειδικαί διατάξεις νόμων, διαταγμάτων ή αποφάσεων των αρμοδίων οργάνων του δήμου, εις ας στηρίζεται η δαπάνη και δ) το οικονομικόν έτος, το κεφάλαιον και άρθρον του προϋπολογισμού, όπερ βαρύνει η δαπάνη. 2. Δι' εκάστην δαπάνην συντάσσεται ιδία έκθεσις αναλήψεως. 3. Η κατά την προηγουμένην παράγραφον έκθεσις αναλήψεως δαπάνης υπογράφεται υπό του δημάρχου και του αρμοδίου διευθυντού διαθέσεως της πιστώσεως, αποστέλλεται δε εις διπλούν εις την λογιστικήν υπηρεσίαν του δήμου, ήτις εξετάζουσα την νομιμότητα της προτεινομένης δαπάνης και την ύπαρξιν πιστώσεως δυναμένης να καλύψη την δαπάνην, καταχωρεί την έκθεσιν αναλήψεως ταύτης εις το παρ' αυτή κατά τας διατάξεις του παρόντος διατάγματος, τηρούμενον βιβλίον αναλαμβανομένων υποχρεώσεων και επιστρέφει τεθεωρημένην την ετέραν των εκθέσεων εις την προτείνουσαν την δαπάνην αρμοδίαν δημοτικήν υπηρεσίαν. Η θεώρησις αναγράφει τον αριθμόν της καταχωρίσεως, το ποσόν της αναληφθείσης δαπάνης και το κεφάλαιον και άρθρον του προϋπολογισμού όπερ βαρύνει η δαπάνη. 4. Μετά την κατά τ' ανωτέρω καταχώρισιν της αναληφθείσης υποχρεώσεως ο δήμαρχος εντέλλεται επιμελεία της αρμοδίας δημοτικής υπηρεσίας την εκτέλεσιν της σχετικής δαπάνης, εάν πρόκειται περί τοιαύτης αναγομένης εις την αρμοδιότητα αυτού ή εισηγείται την έγκρισιν ταύτης παρά του δημοτικού συμβουλίου ή της δημαρχικής επιτροπής κατ' εφαρμογήν των σχετικών διατάξεων του δημοτικού και κοινοτικού κώδικος ή άλλων περί εκάστης δαπάνης ισχυουσών διατάξεων νόμων» και στο άρθρο 16 ότι: «1. Εις πάσαν πράξιν δι` ης αναλαμβάνονται υποχρεώσεις εις βάρος του δήμου, δέον ν` αναφέρηται ρητώς ότι ετηρήθησαν αι διατυπώσεις των άρθρων 12, 13, 14 και 15 του παρόντος. 2. Κατάστασις συντασσομένη υπό της λογιστικής υπηρεσίας περί αναλήψεως υποχρεώσεως άνευ τηρήσεως των διατυπώσεων του προηγουμένου εδαφίου προσαρτάται εις τα συνοδεύοντα τον απολογισμόν δικαιολογητικά έγγραφα κατά τα άρθρ. 40-44 του παρόντος και το άρθρ. 162 του δημοτικού και κοινοτικού κώδικος». Με τις διατάξεις αυτές καθορίζεται η διαδικασία εκτελέσεως του προϋπολογισμού δαπανών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι μετά την ανάληψη της δαπάνης από το δήμαρχο και την καταχώρηση της έκθεσης ανάληψης της δαπάνης στο βιβλίο αναλαμβανομένων υποχρεώσεων, της οποίας έκθεσης η σύνταξη προηγείται κάθε ενέργειας εκτέλεσης της δαπάνης, ο δήμαρχος εντέλλεται την εκτέλεση της σχετικής δαπάνης, εφόσον αυτή ανάγεται στην αρμοδιότητα αυτού ή εισηγείται την έγκριση αυτής από το δημοτικό συμβούλιο ή τη δημαρχική επιτροπή, κατ' εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του δημοτικού και κοινοτικού κώδικα. Κατά το στάδιο δηλαδή αυτό της διάθεσης της πίστωσης, ο αρμόδιος διατάκτης δίνει την έγκρισή του για την εκτέλεση της δαπάνης και δημιουργεί, με τον τρόπο αυτό, υποχρέωση προς πληρωμή της. Εξάλλου, πριν την εκτέλεση οιασδήποτε δαπάνης από τους Ο.Τ.Α. απαιτείται επίσης η προηγούμενη σχετική απόφαση του αρμοδίου οργάνου για τη διενέργειά της, η οποία πρέπει να αναφέρεται στην έκθεση της αναλήψεως της δαπάνης και η οποία πρέπει να προηγείται των γεγονότων και ενεργειών εκείνων που γεννούν για τον οικείο Ο.Τ.Α. την υποχρέωση ανάληψης της δαπάνης, δεδομένου ότι ως διοικητική πράξη ρυθμίζει ενεστώσες ή μελλοντικές ενέργειες και όχι παρελθούσες. Τέλος, η μη τήρηση της ανωτέρω διαδικασίας, ήτοι η μη έκδοση της απόφασης του αρμοδίου οργάνου περί διενέργειας της δαπάνης, η μη ανάληψη της δαπάνης και η μη διάθεση της σχετικής πίστωσης προ της ενταλματοποίησής της με απόφαση του αρμοδίου διατάκτη, καθιστά τη δαπάνη μη νόμιμη διότι συνεπάγεται τη δέσμευση των πιστώσεων του δημοτικού προϋπολογισμού χωρίς να υπάρχει νόμιμα γεννημένη υποχρέωση. Περαιτέρω, ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.3463/2006 (ΦΕΚ Α΄ 114), ορίζει στο άρθρο 93 παρ. 1 ότι: «1. Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν το Δήμο, εκτός από εκείνα που ανήκουν στην αρμοδιότητα του δημάρχου ή της δημαρχιακής επιτροπής ...», στο άρθρο 103 παρ. 2 περ. γ΄ ότι: «2. Η δημαρχιακή επιτροπή έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) ... γ) αποφασίζει για την έγκριση των δαπανών και τη διάθεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού, με εξαίρεση τις περιπτώσεις της παρ. 1 του άρθρου 101, της παρ. 2 του άρθρου 140, των παραγράφων 3, 4 και 5 του άρθρου 158 και των άρθρων 202, 220, καθώς και στις περιπτώσεις απευθείας ανάθεσης προμηθειών, παροχής υπηρεσιών, εκπόνησης μελετών και εκτέλεσης έργων σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις ...» και στο άρθρο 158 παρ. 3 ότι: «Πιστώσεις που είναι γραμμένες στους οικείους κωδικούς αριθμούς του προϋπολογισμού του Δήμου ή της Κοινότητας μπορεί να διατεθούν, με απόφαση του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου για την πληρωμή δαπανών, που αφορούν: α) Εθνικές ή τοπικές γιορτές ή άλλες ιδίως πολιτιστικές, μορφωτικές, ψυχαγωγικές, αθλητικές εκδηλώσεις, συνέδρια και συναντήσεις που οργανώνει ο Δήμος ή η Κοινότητα, εφόσον σχετίζονται με την εδαφική του περιφέρεια και συνδέονται με την προαγωγή των κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων ή των πολιτιστικών και πνευματικών ενδιαφερόντων των κατοίκων του. β) Όμοιες εκδηλώσεις που οργανώνουν άλλοι φορείς και συμμετέχει ο Δήμος ή η Κοινότητα...». Από τις προαναφερόμενες διατάξεις προκύπτει ότι μετά την θέσπιση του νέου Δ.Κ.Κ., οι Δήμοι, στο πλαίσιο της μέριμνας για την προαγωγή των πολιτιστικών και πνευματικών ενδιαφερόντων των δημοτών τους, μπορούν να αποφασίζουν για δαπάνες διοργάνωσης εκδηλώσεων επ' ευκαιρία τοπικών εορτών ή τη συμμετοχή σε ανάλογες εκδηλώσεις που διοργανώνουν άλλοι φορείς, η ΛΗΨΗ δε της απόφασης διενέργειας της οικείας δαπάνης και διάθεσης των σχετικών πιστώσεων ανήκει, κατ'εξαίρεση του γενικού κανόνα που ισχύει για την διάθεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού από την Δημαρχιακή Επιτροπή, στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Συμβουλίου (βλ. Πρ. VII Τμ. Ελ.Σ. 145/2009).

III. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα: Στα πλαίσια των εκδηλώσεων του Α. του Δήμου Επιδαύρου του έτους 2009 ανατέθηκε απευθείας: α) με την 104α/2.7.2009 απόφαση του Δημάρχου Επιδαύρου στο Σύλλογο Ποντίων Αργολίδας και Φίλων Ποντιακού Ελληνισμού «Παναγία Σουμελά» η συμμετοχή με χορευτικό του συγκρότημα στις 12.7.2009, έναντι του ποσού των 1.500 ευρώ και β) με την 103α/1.7.2009 απόφαση του Δημάρχου Επιδαύρου στον Ι. Η. η εγκατάσταση ηχητικών συστημάτων και οργάνωση της μουσικής βραδιάς στις 26.7.2009, έναντι του ποσού των 2.500 ευρώ. Σε εκτέλεση των ανωτέρω υπεγράφησαν τα, από 2.7.2009 και 1.7.2009 συμφωνητικά, αντίστοιχα και εκδόθηκαν, αρχικά, τα 210 και 226, οικονομικού έτους 2009, χρηματικά εντάλματα πληρωμής και σε αντικατάσταση αυτών τα 45 και 46, οικονομικού έτους 2010 όμοια. Για τις ανωτέρω δαπάνες το Δημοτικό Συμβούλιο δεν αποφάσισε τη διενέργειά τους με σχετική απόφασή του πριν από την απευθείας ανάθεση των προαναφερόμενων υπηρεσιών στους φερόμενους ως δικαιούχους των επίμαχων χρηματικών ενταλμάτων, η απόφασή του δε αυτή υπ' αριθμ. 92/29.8.2009 εκδόθηκε τελικά σε χρόνο μεταγενέστερο τόσο της προαναφερθείσας ανάθεσης όσο και της πραγματοποίησης των ενεργειών αυτών. Επίσης πριν την ανάθεση αυτή και των σχετικών ενεργειών δεν προηγήθηκε, όπως ορίζεται στις προαναφερθείσες διατάξεις η ανάληψη της δαπάνης η οποία έγινε στις 12.4.2010 (βλ. σχετ. έκθεση υπ' αριθμ. 83/12.4.2010 καθώς και την 344/10.12.2009 όμοια για το προγενέστερο ακυρωθέν ένταλμα 210/2009) και στις 12.4.2010 επίσης (βλ. έκθεση ανάληψης δαπάνης 84/12.4.2010 καθώς και την 360/14.12.2009 όμοια για το προγενέστερο ακυρωθέν ένταλμα 226/2009) αντίστοιχα. Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα ανωτέρω έγιναν δεκτά, το Τμήμα κρίνει ότι η μη προηγούμενη απόφαση του αρμοδίου οργάνου για τη διενέργεια των ως άνω δαπανών και η μη προηγούμενη ανάληψη αυτών, τις καθιστά μη νόμιμες και, ως εκ τούτου, τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα, που αφορούν την πληρωμή τους δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι τα 45 και 46, οικονομικού έτους 2010, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου Επιδαύρου, δεν πρέπει να θεωρηθούν

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΑΝΝΑ ΛΙΓΩΜΕΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΖΩΗ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΣΤΕΡΓΙΑΝΗ ΦΟΡΤΣΕΡΑ